Een van de meest gehoorde klachten op elk willekeurig expatforum klinkt ongeveer zo: "Ik had haar gezegd dat ze moest stoppen met werken. Ik stuur haar elke maand 500 euro. En nu kom ik erachter dat ze gewoon weer in de bar staat. Waarom zijn ze zo vraatzuchtig?"
De westerse man zoekt de oorzaak meestal in een gebrek aan moraal, slechte scholing of een onverzadigbare verslaving aan het nachtleven. Hij slaat de plank volledig mis. Hij probeert een buitenlands coördinatenstelsel te begrijpen met een kaart uit Limburg.
Om te snappen waarom een gesponsord meisje toch weer aan het werk gaat, moet je haar werkelijkheid vertalen naar westerse begrippen.
Stel je een man voor die Thijs heet. Thijs is zesentwintig en woont op een oude boerderij op het platteland van de Achterhoek. Hij deelt het huis met vijf volwassen familieleden. Binnen zijn culturele besturingssysteem is het ten strengste verboden om op zichzelf te gaan wonen, de banden te verbreken of te zeggen dat ze zelf maar een baan moeten zoeken. Hij is de kostwinner. Zonder uitzondering. Ze hebben ook twee honden, wat kippen, en zijn moeder heeft onlangs besloten om een varken te adopteren.
Thijs werkt in een distributiecentrum en verdient 3.000 euro per maand. Dat is niet genoeg. Dus bezorgt hij daarnaast pakketjes en draait hij weekenddiensten, waardoor zijn inkomen stijgt naar 5.000 euro. De familie is eindelijk uit de brand.
Dan besluit zijn vader dat het erf een kleine minitractor nodig heeft. Thijs gaat niet in discussie. Hij neemt er een derde baantje bij in de nachtelijke bouw. Hij beukt zich nu uit de naad voor 6.500 euro per maand. Hij is fysiek gesloopt, compleet opgebrand, maar de familie is gelukkig. De tractor staat op het erf.
Op een dag leert Thijs een rijkere, oudere vrouw uit een andere provincie kennen. Ze mag hem graag lijden. Ze zegt: "Thijs, je werkt veel te hard. Ik wil dat je al die vreselijke baantjes opgeeft en gewoon beschikbaar bent wanneer ik bel of langskom. Ik stuur je maandelijks 3.000 euro."
Thijs wil niets liever dan stoppen. Hij verdrinkt in het werk. Die 3.000 euro klinkt als een droom.
Maar er is een keihard wiskundig probleem. Het vaste kostenpatroon van zijn familie—de maandelijkse lasten van het huishouden—bedraagt 6.500 euro. Hij kan de tractor niet terugsturen. Hij kan het varken niet laten verhongeren. Hij kan zijn moeder niet vertellen dat het geld er ineens niet meer is.
Wat doet Thijs?
Zoals ieder weldenkend mens die in dat systeem gevangen zit, zegt hij: "Dankjewel, ik hou van je, ik stop met werken." Hij accepteert die 3.000 euro. En vervolgens, als een galeislaaf, blijft hij in het geheim doorploeteren op zijn andere werk om die ontbrekende 3.500 euro aan te vullen.
Wanneer de rijke vrouw hem uiteindelijk betrapt op de bouwplaats, is ze woedend. Ze noemt hem een leugenaar, een manipulator en een geldwolf.
Maar in het hoofd van Thijs is hij geen slecht mens. Sterker nog, hij vindt dat hij een goed mens is. Hij heeft zijn familie niet in de steek gelaten en hij heeft de gevoelens van de vrouw niet gekwetst door haar cadeau af te slaan. Hij heeft simpelweg de verpletterende druk van een dubbelleven geabsorbeerd, in de hoop dat de rekensom op een magische manier toch zou kloppen.
Dit is exact het mechanisme achter de sponsoring in Pattaya.
Wanneer een westerser 500 euro overmaakt naar een meisje wiens maandelijkse verplichtingen thuis—de landbouwschuld, het schoolgeld van de broertjes en zusjes, de ziekenhuisrekening van de ouders—1.100 euro bedragen, dan stemt ze niet in met zijn voorwaarden omdat ze hem wil oplichten. Ze stemt ermee in omdat ze uitgeput is en wanhopig snakt naar de uitweg die hij haar biedt.
Maar 500 euro dekt de tractor op het platteland nu eenmaal niet.
Ze gaat niet terug naar de bar om jou te verraden. Ze gaat terug naar de bar om het varken te voeren. En in haar coördinatenstelsel staat het overleven van de familie altijd hoger in hiërarchie dan het ego van een buitenlander.
