Je ziet hem al van ver aankomen.
Niet omdat hij indrukwekkend is.
Omdat hij glimt.
Een grote, roodverbrande farang schuifelt door de straat van Chiang Mai alsof hij onderweg is van het zwembad naar de minibar, terwijl hij zich in werkelijkheid midden in een stad bevindt waar mensen gewoon werken, bidden, boodschappen doen en proberen hun dag door te komen zonder geconfronteerd te worden met zijn zweterige bovenlichaam.
Hij draagt alleen een natte boardshort.
Slippers.
Een zonnebril op zijn hoofd.
En een zelfvertrouwen dat in geen enkele verhouding staat tot de situatie.
Zijn huid heeft de kleur van een slecht gebakken kreeft. Zijn buik hangt zwaar over de rand van zijn broek. Over zijn schouders lopen witte strepen zonnebrandcrème die hij nooit goed heeft uitgesmeerd. Iedere stap maakt een zacht zuigend geluid in zijn slippers. Zijn rug glanst van het zweet alsof iemand hem net uit een frituurpan heeft getrokken.
In zijn hoofd is hij vrij.
Tropisch.
Ontspannen.
Een man die zich niets aantrekt van westerse bekrompenheid.
In werkelijkheid is hij een wandelende waarschuwing voor uitdroging, slechte manieren en ernstig cultureel misverstand.
Hij loopt een 7-Eleven binnen.
Niet een strandtent. Niet een poolbar. Niet de douche van zijn hostel. Een gewone 7-Eleven. Een winkel waar kinderen met hun moeder een ijsje kopen. Waar scholieren na schooltijd een flesje water halen. Waar kantoormensen snel een lunchbox uit de koeling pakken. Waar monniken soms buiten langs lopen en waar de kassière de hele dag beleefd moet blijven, zelfs wanneer een halfnaakte toerist de winkel binnenkomt alsof hij net uit een schipbreuk is gered.
De airco raakt hem vol in het gezicht.
Hij zucht van genot.
Dat geluid alleen al is genoeg om drie mensen in het gangpad met snacks een halve stap achteruit te laten doen.
Dan pakt hij een vochtig doekje uit zijn zak.
En begint zijn borst af te vegen.
Midden in de winkel.
Voor het rek met Mama-noedels.
Daar staat hij. Een volwassen man uit een ontwikkeld land, zwetend tussen de cup noodles en energiedrankjes, alsof Thailand zijn persoonlijke kleedkamer is. Hij dept zijn oksels. Hij veegt langs zijn nek. Hij trekt zijn boardshort iets omhoog. Hij kijkt naar de koeling alsof hij net een bijzonder spiritueel moment beleeft.
De kassière ziet het.
Natuurlijk ziet ze het.
Ze heeft alleen geleerd om haar gezicht stil te houden.
Dat is een vaardigheid in Thailand. Een overlevingsmechanisme. De glimlach blijft. De stem blijft zacht. De ogen verraden bijna niets. Maar achter die beleefde buitenkant gebeurt genoeg. Ze denkt waarschijnlijk aan hetzelfde als iedereen in die winkel.
Waarom draagt deze man geen shirt?
Waarom denkt hij dat dit normaal is?
Waarom moet mijn werkdag nu bestaan uit het afrekenen van zijn fles water terwijl zijn bezwete buik bijna op de toonbank ligt?
Hij legt een fles elektrolyten, een zak chips en twee koude biertjes bij de kassa.
Daarna leunt hij iets te dicht naar voren.
De kassière scant alles.
Snel.
Efficiënt.
Zonder naar zijn borst te kijken.
Dat laatste verdient op zichzelf al een medaille.
Hij glimlacht breed.
Niet charmant. Niet vriendelijk. Meer de glimlach van iemand die ervan overtuigd is dat iedereen hem grappig vindt omdat niemand hardop zegt dat hij vervelend is.
“Hot today,” zegt hij.
De kassière knikt.
“Ka.”
Meer geeft ze hem niet.
Dat begrijpt hij niet. In zijn hoofd is dit een leuk contactmoment. Een kleine tropische uitwisseling tussen de ontspannen reiziger en de lokale bevolking.
In haar werkelijkheid is hij klant nummer zoveel die denkt dat hitte een geldige reden is om alle sociale normen uit te schakelen.
Buiten loopt hij verder.
De straat is druk. Scooters rijden langs. Een vrouw verkoopt gegrilde kip. Een oudere man zit op een plastic kruk en leest iets op zijn telefoon. Twee schoolmeisjes lopen langs met rugzakken. Een moeder trekt haar kind iets dichter naar zich toe wanneer de farang passeert, niet uit angst, maar uit pure afkeer.
Hij merkt het niet.
Of hij wil het niet merken.
Dat is het bijzondere aan dit type toerist. Hij ziet de blikken niet als afkeuring. Hij vertaalt alles naar bewondering. Mensen stappen opzij? Dan is hij aanwezig. Mensen kijken weg? Dan zijn ze verlegen. Mensen lachen zachtjes met elkaar? Dan is hij blijkbaar interessant.
Nee.
Ze lachen omdat jij eruitziet alsof je bent ontsnapt uit een barbecue-ongeluk en daarna bent vergeten het bovenste deel van je kleding aan te trekken.
Thailand is warm.
Dat klopt.
Thailand heeft stranden.
Dat klopt ook.
Maar Thailand is geen wetteloze speeltuin waar elke man met een paspoort en een zonnebril zich mag gedragen alsof de hele samenleving is veranderd in zijn persoonlijke resort. Het is een land met regels. Niet altijd uitgesproken, niet altijd op borden geschreven, maar ze zijn er wel.
Je bedekt je lichaam op de juiste plekken.
Je gedraagt je netjes in winkels.
Je toont respect bij tempels.
Je laat mensen niet ongevraagd meegenieten van je zweetproductie.
Je loopt niet halfnaakt door een stad omdat jij toevallig warm bent.
Dat laatste lijkt voor sommige mannen moeilijk te begrijpen.
Vooral voor de farang die Thailand verwart met een ansichtkaart. In zijn hoofd bestaat het land uit palmbomen, goedkope biertjes, massages, stranden en mensen die altijd glimlachen. Hij ziet de glimlach, maar niet de sociale druk erachter. Hij ziet de warmte, maar niet de etiquette. Hij ziet de toeristische vrijheid, maar niet het respect dat van hem verwacht wordt.
Hij denkt dat niemand klaagt omdat niemand bezwaar heeft.
Maar in Thailand betekent stilte niet altijd toestemming.
Vaak betekent stilte: jij bent zo gênant dat niemand de moeite neemt om je op te voeden.
Hij komt langs een kleine eetkraam. De geur van knoflook, chili en gebakken varkensvlees hangt in de lucht. Een paar Thaise mannen zitten aan plastic tafeltjes. Ze kijken even op. Niet lang. Eén van hen volgt de farang met zijn ogen en kijkt daarna naar zijn vriend. Er wordt iets gezegd. Er wordt zacht gelachen.
De farang hoort het niet.
Hij koopt een portie noedels.
Natuurlijk zonder shirt.
Hij buigt over het kraampje, zijn zweetdruppels gevaarlijk dicht bij de bak met verse kruiden. De verkoopster houdt haar gezicht neutraal, maar haar lichaam wijkt een fractie naar achteren. Dat is genoeg. Wie goed kijkt, ziet precies wat ze denkt.
Niet bij mijn eten, alsjeblieft.
Maar hij ziet zichzelf als een relaxte reiziger. Een man die het echte Thailand omarmt. Geen stijve toerist. Geen saaie hotelgast. Hij leeft vrij. Hij beweegt soepel door de tropen.
Soepel is het niet.
Hij waddelt.
Dat is het woord.
Hij waddelt over de stoep, een plastic zakje met noedels in de hand, natte boardshort tegen zijn benen geplakt, slippers die spatten maken in een plasje van onbekende herkomst. Zijn buik beweegt met een eigen ritme. Zijn schouders zijn inmiddels zo rood dat zelfs een tomaat medelijden zou krijgen.
En toch denkt hij dat hij de vrijheid belichaamt.
Dat is misschien het pijnlijkste.
Hij heeft niet door dat hij geen cultuur opsnuift, maar cultuur vertrapt. Niet op een kwaadaardige manier. Dat zou nog bijna overzichtelijk zijn. Nee, het is erger. Hij doet het uit gemakzucht. Uit domme onverschilligheid. Uit het idee dat zijn comfort belangrijker is dan de omgeving waarin hij te gast is.
Hij is niet aan het reizen.
Hij is zichzelf aan het meenemen naar een ander land en verwacht dat het land zich aanpast.
Bij een tempel verderop trekt hij misschien nog net een shirt aan, omdat daar bordjes staan. Maar zodra hij denkt dat niemand iets kan zeggen, gaat het weer uit. Alsof respect alleen nodig is wanneer er controle is. Alsof fatsoen een kledingvoorschrift is, geen houding.
En dat is precies de kern.
Thailand vraagt niet van je dat je perfect bent.
Niemand verwacht dat je alle regels kent. Niemand verwacht dat je vloeiend Thai spreekt, elk ritueel begrijpt of meteen weet wat in elke situatie gepast is. Maar er is een groot verschil tussen niet alles weten en je gedragen alsof niets ertoe doet.
Een shirt aantrekken is geen cultureel offer.
Het is basisgedrag.
Een winkel binnenlopen met bedekte borst is geen onderdrukking.
Het is fatsoen.
Je zweet niet op de noedels van andere mensen omdat jij toevallig vakantie hebt.
Dat is geen diepe boeddhistische les.
Dat is gewoon normaal.
Later zit hij op een plastic stoel voor zijn hotel. Eindelijk met een shirt aan, waarschijnlijk omdat zijn huid pijn doet. Hij drinkt een biertje en vertelt een andere toerist dat Thailand zo lekker vrij is.
“Here nobody cares,” zegt hij.
Maar dat klopt niet.
Mensen geven er wel om.
Ze zeggen het alleen niet altijd tegen je.
De kassière gaf erom. De vrouw bij de eetkraam gaf erom. De moeder met het kind gaf erom. De mannen aan het tafeltje gaven erom. Ze hebben alleen geleerd om ongemak weg te slikken, beleefd te blijven en de dag verder te laten gaan.
Dat maakt jouw gedrag niet acceptabel.
Het maakt hun zelfbeheersing indrukwekkend.
De shirtloze farang denkt dat hij leeft zonder regels. Maar eigenlijk leeft hij op de beleefdheid van anderen. Op hun geduld. Op hun conflictvermijding. Op hun bereidheid om hem niet openlijk te vernederen, terwijl hij daar alle reden toe geeft.
Dat is geen vrijheid.
Dat is parasiteren op de goede manieren van een ander.
Dus trek een shirt aan.
Niet omdat Thailand preuts is.
Niet omdat je geen plezier mag hebben.
Niet omdat vakantie streng moet zijn.
Maar omdat je te gast bent in een land dat meer is dan hitte, bier en palmbomen. Een land met tempels, families, werkende mensen, sociale codes en een diep gevoel voor fatsoen. Een land waar een glimlach niet betekent dat alles kan.
En als je echt denkt dat tropisch weer genoeg reden is om halfnaakt door winkels, straten en eetkraampjes te lopen, dan ben je geen vrije geest.
Dan ben je gewoon een zwetende overlast met slippers aan.
